W badaniu opublikowanym w The Lancet Healthy Longevity oceniano wp艂yw terapii poznawczo-behawioralnej bezsenno艣ci (CBT-I), w por贸wnaniu z psychoedukacj膮 dotycz膮c膮 snu, na przebieg biologicznego starzenia u os贸b po 60. roku 偶ycia.
W analizie wzi臋艂y udzia艂 92 osoby z bezsenno艣ci膮, w 艣rednim wieku oko艂o 69 lat. Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do 8-tygodniowej terapii poznawczo-behawioralnej bezsenno艣ci (CBT-I) albo do psychoedukacji dotycz膮cej snu.
Po oko艂o 2 latach obserwacji stwierdzono:
馃敼 u oko艂o 1/3 os贸b po CBT-I uzyskano pe艂n膮 remisj臋 bezsenno艣ci, podczas gdy po samej psychoedukacji tylko u oko艂o 1 na 8 os贸b;
馃敼 u os贸b po CBT-I zaobserwowano wolniejsze tempo biologicznego starzenia. Oceniano je na podstawie zmian w metylacji DNA we krwi, kt贸re pozwalaj膮 oszacowa膰, jak szybko starzeje si臋 organizm.
Jak rozumie膰 te wyniki?
Badanie dotyczy艂o os贸b starszych, kt贸re mog膮 by膰 bardziej podatne na biologiczne skutki bezsenno艣ci ni偶 osoby m艂odsze. Oceniano wp艂yw leczenia bezsenno艣ci na wiek biologiczny i tempo starzenia za pomoc膮 epigenetycznych marker贸w opartych na metylacji DNA.
W jaki spos贸b bezsenno艣膰 mo偶e przyspiesza膰 biologiczne starzenie organizmu?
Mechanizm nie jest jeszcze w pe艂ni poznany. Autorzy badania wskazuj膮 m.in. na przewlek艂膮 aktywacj臋 uk艂adu katecholaminergicznego i system贸w odpowiedzi na stres. Mo偶e ona sprzyja膰 stanowi zapalnemu, zwi臋kszonej mobilizacji energii, wzrostowi st臋偶enia glukozy oraz nasileniu metabolizmu mitochondrialnego, a w konsekwencji prowadzi膰 do stresu i uszkodze艅 kom贸rkowych.
Przewlek艂a bezsenno艣膰 mo偶e wi臋c przyspiesza膰 procesy starzenia poprzez utrzymuj膮c膮 si臋 reakcj臋 stresow膮, stan zapalny i skumulowany stres kom贸rkowy.
Wska藕nik DunedinPACE, wykorzystany w badaniu do oceny tempa starzenia, mo偶e by膰 szczeg贸lnie czu艂y na takie zmiany. Zosta艂 opracowany tak, aby odzwierciedla膰 tempo zmian zachodz膮cych w r贸偶nych uk艂adach organizmu, m.in. zwi膮zanych ze stanem zapalnym i gospodark膮 glukozow膮.
W badaniu wykazano, 偶e osoby starsze przydzielone do CBT-I mia艂y wolniejsze tempo biologicznego starzenia oceniane wska藕nikiem DunedinPACE. Natomiast w grupie psychoedukacji tempo biologicznego starzenia w czasie istotnie wzros艂o.
Co szczeg贸lnie ciekawe, najwi臋ksze przyspieszenie starzenia obserwowano u os贸b z grupy psychoedukacji, u kt贸rych bezsenno艣膰 nie ust膮pi艂a. Bardziej korzystny przebieg procesu starzenia obserwowano natomiast u os贸b leczonych CBT-I oraz u tych uczestnik贸w grupy psychoedukacji, u kt贸rych dosz艂o do remisji bezsenno艣ci.
Wyniki te pokazuj膮, 偶e skuteczne leczenie bezsenno艣ci mo偶e przynosi膰 korzy艣ci wykraczaj膮ce poza sam膮 popraw臋 snu. Osoby z bezsenno艣ci膮 cz臋sto martwi膮 si臋 o jej wp艂yw na zdrowie i proces starzenia. Tymczasem CBT-I jest konkretnym, skutecznym narz臋dziem, kt贸re nie tylko pomaga poprawi膰 sen, ale mo偶e tak偶e wspiera膰 zdrowe starzenie si臋 organizmu.
Autorzy badania uwa偶aj膮, 偶e leczenie bezsenno艣ci u os贸b starszych mo偶e stanowi膰 jedn膮 ze strategii spowalniania biologicznego starzenia w tej szczeg贸lnie wra偶liwej populacji. Jednocze艣nie podkre艣laj膮, 偶e wyniki wymagaj膮 potwierdzenia w wi臋kszych badaniach obejmuj膮cych r贸wnie偶 m艂odsze i bardziej zr贸偶nicowane grupy pacjent贸w.
殴r贸d艂o: https://www.thelancet.com/journals/lanhl/article/PIIS2666-7568(26)00045-0/fulltext